Το κρίσιμο στάδιο στην νόσο του Πάρκινσον

Αρχική / Το κρίσιμο στάδιο στην νόσο του Πάρκινσον

Το κρίσιμο στάδιο στην νόσο του Πάρκινσον

Υπάρχουν πολλά στάδια στην διάρκεια της πορείας της νόσου του πάρκινσον. Όλοι οι ασθενείς θα παρουσιάσουν, κάποια στιγμή στην πορεία της νόσου, διακυμάνσεις με περιόδους καλής κινητικότητας που εναλλάσσονται με περιόδους ακινησίας – βραδύτητας ή υπερκινησίας. Αυτό είναι το στάδιο των κινητικών διακυμάνσεων.

Στην αρχή του σταδίου αυτού οι ασθενείς είναι ανεξάρτητοι περιπατητικοί (ή και με μερική βοήθεια), που χρειάζονται 4 ή περισσότερες φορές την ημέρα αντιπαρκινσονική αγωγή. Αυτό σημαίνει ότι κάθε 4 ώρες, όταν δεν κοιμούνται, θα πρέπει να λάβουν από το στόμα ντοπαμίνη για να μπορούν να κινηθούν. Ωστόσο ενώ λαμβάνουν την αγωγή τους κανονικά, αυτή καθυστερεί μισή ώρα να τους «πιάσει» (φάση OFF), στην συνέχεια βελτιώνονται για δύο ώρες (φάση ON), και μετά πάλι τους αφήνει μία ώρα νωρίτερα από την αναμενόμενη ώρα (φάση OFF). Αυτό θα επαναληφθεί και στις επόμενες τρεις δόσεις τους. Αθροιστικά δηλαδή σε ωφέλιμη περίοδο 16 ωρών, θα έχουν 6 ώρες OFF. Προοδευτικά δε, αναγκάζονται να πυκνώσουν τις ημερήσιες δόσεις από 4/ημέρα σε 5/ημέρα. Δηλαδή λαμβάνουν αγωγή ανά τρεις ώρες και εμφανίζονται και οι λεγόμενες δυσκινησίες – υπερκινησίες δηλαδή ακούσιες κινήσεις των άκρων, πχ κινήσεις όταν είναι στην καρέκλα, όταν περπατάει δεν ορίζει τα χέρια του, κινήσεις της κεφαλής. Ωστόσο η αναποτελεσματικότητα επιδεινώνεται και μετά από χρόνια καταλήγουν να έχουν 10 ώρες OFF σε επιθυμητή περίοδο 16 ωρών. Η δράση επίσης της αγωγής θα επηρεαστεί αρνητικά από τα γεύματα, την ψυχική κατάσταση, την πρωινή έγερση και τον ύπνο ή θα είναι απρόβλεπτη.

Σε αυτό το στάδιο δεν μπορούν να προγραμματίσουν την ζωή τους και αναγκάζονται να μένουν σπίτι μεγάλα χρονικά διαστήματα, γιατί η χρονική περίοδος που βρίσκονται σε καλή κινητική κατάσταση είναι πολύ σύντομη ή απρόβλεπτη. Η νόσος τους οδηγεί στην αναπηρία.

Πού οφείλεται

Το στάδιο αυτό εμφανίζεται για δύο κύριους λόγους.

1 Ο βασικότερος λόγος είναι ότι η λεβοντόπα φυσιολογικά διατηρείται συνεχώς στην ίδια συγκέντρωση στον εγκέφαλο. Φυσιολογικά δηλαδή απαιτείται συνεχής ντοπαμινεργική διέγερση. Ωστόσο με την χορήγηση από αγωγής το στόμα η συγκέντρωση της είναι με ώσεις.

Όπως φαίνεται στην διαφάνεια το θεραπευτικό παράθυρο (μπλέ περιοχή) της ldopa μικραίνει όσο περνάει ο καιρός. Ενώ στην αρχή η δράση της κρατούσε πάνω από 5 ώρες, με τα χρόνια κρατάει μόνο 2-3 ώρες. Η απορρόφηση της στην αρχή ήταν ομαλή ενώ στην συνέχεια είναι γρήγορη και σε αφήνει απότομα. Επίσης με τα χρόνια η περίσσεια ldopa ξεπερνά το θεραπευτικό παράθυρο και προκαλεί υπερκινησίες.

2. Πέρα όμως από αυτό όμως η απορρόφηση της εξαρτάται και από την πέψη. Όταν ο ασθενής λαμβάνει ένα χάπι ντοπαμίνης, με άδειο στομάχι, θα χρειαστεί από 30 έως και 90 λεπτά για να προωθηθεί στο δωδεκαδάκτυλο ώστε να απορροφηθεί. Αν ωστόσο έχει φάει τότε θα χρειαστεί άνω από 2 ώρες. Με την πρόοδο της νόσου επέρχεται γαστροπάρεση και οι χρόνοι αυτοί αυξάνονται. Έτσι το φάρμακο σε αφήνει και το νέο δεν προλαβαίνει να απορροφηθεί όταν το χρειάζεσαι. Τότε αναγκάζεσαι να το λάβεις πιο νωρίς.

Πως αντιμετωπίζεται.

Ένας τέτοιος ασθενής πρέπει σύντομα να λάβει αποφάσεις σημαντικές για τον τρόπο που θέλει να εξελιχθεί η ζωή του τα επόμενα χρόνια. Διαφορετικά η κατάσταση είναι μη αναστρέψιμη. Όπως θα δείτε στην σύντομη παρουσίαση οι δοκιμές τροποποίησης της φαρμακευτικής αγγής έχουν πρόσκερα αποτελέσματα και ουσιαστικά απλά παρατείνουν το πρόβλημα. Η αντιμετώπιση είναι μόνο επεμβατική. Οι επεμβατικές μέθοδοι που μπορούν να αλλάξουν αυτή την εξέλιξη της ζωής του, ανακουφίζοντας παράλληλα και την επιβάρυνση των φροντιστών του, είναι η αντλία ντοπαμίνης (DUODOPA), η πένα και αντλία απομορφίνης (APO-go) και η εμφύτευση νευροδιεγέρτη (Deep Brain Stimulation, DBS).

Υποψήφιος για αυτές τις μεθόδους είναι ένας περιπατητικός (έστω και με υποστήριξη) ασθενής που λαμβάνει τέσσερις ή περισσότερες φορές ημερησίως αντιπαρκινσονική αγωγή και εμφανίζει διακυμάνσεις στην κινητικότητα του μέσα στην ημέρα. Αυτές προκαλούν σοβαρή δυσκολία στις καθημερινές δραστηριότητες αλλά και στην κοινωνική του ζωή. Ο ασθενής οδηγείται προοδευτικά στην απομόνωση και την κινητική αναπηρία. Μετά από λεπτομερή έλεγχο στο ιατρείο νόσου Πάρκινσον θα διαπιστωθεί αν είναι κατάλληλος για κάποια από τις μεθόδους αυτές σύμφωνα με τα διεθνή κριτήρια και τα αναμενόμενα ποσοστά επιτυχίας.

Όλες αυτές είναι αξιόπιστες μέθοδοι αντιμετώπισης της νόσου Πάρκινσον και πρέπει να εφαρμόζονται την κατάλληλη χρονική στιγμή, από εκπαιδευμένη διεπιστημονική ομάδα και σε επιλεγμένους ασθενείς, ώστε να επιτυγχάνεται η ανεξαρτητοποίηση του ασθενή και της οικογένειάς του.

Διαβάστε περισσότερα στο λινκ
Νευροδιεγέρτες, η επανάσταση στην νόσο Πάρκινσον
Αντλία συνεχούς χορήγησης DUODOPA
Αντλία APO-go PFS

error: